Gordelroos

Een ieder die als kind waterpokken heeft gehad kan op gevorderde leeftijd gordelroos ontwikkelen. Gordelroos (herpes zoster) ontstaat doordat het virus dat waterpokken veroorzaakt, het varicella zoster virus, weer actief wordt.
Het gereactiveerde virus veroorzaakt een pijnlijke huiduitslag die 2-4 weken kan aanhouden. De huiduitslag bevindt zich meestal op een bepaalde huidstrook op één zijde van het lichaam.

Hoe ontstaat het

Na een infectie met het waterpokkenvirus blijft het virus in slapende toestand in het zenuwstelsel achter (naast het ruggenmerg of in de gelaatszenuwen). Het virus kan vervolgens op elk moment in je leven weer actief worden en zich uiten als gordelroos. Dit kan gebeuren op het moment dat de werking van je immuunsysteem afneemt, zoals bij het vorderen van de leeftijd.
Wanneer het virus opnieuw geactiveerd wordt, vermenigvuldigt het en beweegt het via de zenuwbanen naar de huid. Deze weg van het virus beschadigt de zenuwbanen. Dit uit zich op de huid als uitslag met blaasjes oftewel gordelroos.
Gordelroos is een zeer pijnlijke aandoening. De pijn is enerzijds een reactie van het lichaam op het virus. Het belangrijkste deel van de pijn is echter te wijten aan  het vermenigvuldigen en bewegen van het virus door de zenuwen naar de huid toe en de zenuwbeschadiging die daarop volgt.

Symptomen van gordelroos

Voordat de uitslag verschijnt kunnen er vroege symptomen van gordelroos tot uiting komen zoals hoofdpijn, vermoeidheid en een algemeen gevoel van malaise. Op de huid ontwikkelt zich een pijnlijke plek die een brandend gevoel of pijnscheuten kan geven met tinteling en jeuk. De pijnlijke plek gaat gepaard met rode huiduitslag. Deze wordt binnen enkele dagen gevolgd door blaasjes gevuld met vocht.

Gordelroos kan overal voorkomen, tezamen met de pijn treedt het doorgaans op aan één zijde van het bovenlichaam of op het gezicht, hals of rond het oog.

Nadat de blaasjes zijn opengebarsten veranderen deze na verloop van tijd in zweertjes die zullen indrogen tot korstjes en genezen. De meeste mensen herstellen in twee tot vier weken zonder verdere klachten.

Complicaties

Voor sommige mensen kan gordelroos helaas leiden tot ernstige complicaties zoals Post Herpetische Neuralgie (PHN), een chronische zenuwpijn ten gevolgen van de beschadiging van de zenuwen.  Door PHN veroorzaakte zenuwpijn kan heel ernstig zijn en enkele maanden tot zelfs jaren aanhouden. De kans op deze complicatie neemt toe met het ouder worden. Twee derde van de chronische zenuwpijn ten gevolge van gordelroos treft mensen van 65 jaar of ouder.  

Complicaties in het gezicht

Bij 10-20% van de personen met gordelroos manifesteert de aandoening zich in het gezicht. In veel van deze gevallen is hierbij de zenuwtak nabij het oog aangedaan (nervus oftalmicus). Deze vorm van gordelroos (oftalmische zoster genaamd) is doorgaans zeer pijnlijk en kan ontstekingen aan oogbindvlies en hoornvlies veroorzaken met mogelijke negatieve gevolgen voor het gezichtsvermogen. Ook kunnen verlammingen van de gezichts-en oogspieren, gehoorverlies en/of duizelingen en smaakstoornissen optreden na een gordelroos infectie in het gezicht.

Andere complicaties

De aangedane huid kan gaan ontsteken en vervelende bacteriële infecties veroorzaken met vaak littekenvorming ten gevolg. In zeldzame gevallen kunnen ook andere ontstekingen ontstaan zoals hersenvliesontsteking. Bij een gestoorde afweer van de cellen van het immuunsysteem kan het virus zich in het lichaam verspreiden naar andere organen.

Wie krijgt gordelroos

In Nederland hebben bijna alle volwassenen (meer dan 95%) de waterpokken gehad. Hierdoor lopen zij het risico om gordelroos te krijgen. Geschat wordt dat ongeveer 1 op de 4 mensen tijdens zijn of haar leven een episode van gordelroos doormaakt. Jaarlijks zijn er ongeveer 55.000 nieuwe gevallen van gordelroos in Nederland.

Met het ouder worden wordt ons immuunsysteem zwakker

Het is niet mogelijk om te voorspellen wie gordelroos krijgt en wie niet, maar naarmate we ouder worden, wordt ons immuunsysteem zwakker, neemt onze weerstand af en neemt de kans dat het virus opnieuw actief wordt toe.

Kans neemt toe boven de 50 jaar

De kans om gordelroos te ontwikkelen is ruim verdubbeld bij mensen die ouder zijn dan 50 jaar ten opzichte van mensen onder de 50 jaar. In tweederde van de gevallen treedt gordelroos op bij personen boven de 50 jaar.

Vaccinatie tegen gordelroos

In Nederland is er een vaccin beschikbaar voor mensen van 50 jaar en ouder die de kans op het krijgen van gordelroos en PHN vermindert.

Let op: Thuisvaccinatie biedt het gordelroosvaccin niet aan. U kunt het vaccin bij de huisarts aanvragen. 

Meer informatie over gordelroos vaccinatie

Direct een afspraak maken

Advies nodig?

Selecteer uw bestemming
Thuisvaccinatie Arts

Wij gebruiken cookies om je bezoek aan deze website gemakkelijk te maken. Bezoek je onze website, dan ga je akkoord met deze cookies.